Diş İpi Kullanmayı Nasıl Alışkanlık Haline Getirirsiniz?

17 Kas 2014

Dişi ipi kullanmayı hatırlamak neden güçtür? Dişlerini günde en az iki kere fırçalayan, diş sağlığı ve temizliği konusunda en bilinçlilerimiz bile diş ipini gerekli sıklıkta kullanmaz. Pek çoğumuz diş ipi kullanmayı bir alışkanlık haline getirmekte zorlanırız. Peki neden?

Öncelikle, kimse tüm elini ağzının içine sokmak istemez. Fakat diş ipi kullanmanın yaygın ve düzenli bir alışkanlık olmamasının nedeni biraz daha farklıdır ve bunun psikolojik nedenleri vardır.

Diş fırçası ihtiyaç ama diş ipi değil

I. Dünya Savaşı sırasında dünya genelinde diş sağlığı ve temizliği son derece kötüydü. O kadar ki, bunun kamu sağlığı açısından büyük bir tehlike olduğu konuşuluyordu. Çünkü 1900’lerde tüm dünyada şekerli ürünlerin; aralarında kraker, ekmek ve patates cipsi gibi işlenmiş gıdaların tüketilmeye başlandığı bir dönemdi. Amerika’da diş fırçalama alışkanlığının değişmeye başlaması, bir diş macunu firmasının, reklam kampanyasında “Dilinizi dişinizin etrafında gezdirin, bir tabaka hissedeceksiniz. Dişinizin rengini değiştiren ve çürümeye sebep olan bir tabaka. Neden dişinizin üzerinde bu tabakayı taşıyasınız? Diş macunumuz bu tabakayı silecektir” demesi ile gerçekleşti.

Charles Duhigg, The Power of Habit (Alışkanlığın Gücü) kitabında bu reklam kampanyasının gücünü, insanlarda bir ihtiyaç hissi yaratmasına bağlar. Çünkü tüm alışkanlıkların merkezinde ihtiyaç hissi yatar.

Bir alışkanlık yaratmak için Duhigg’in şeması şu şekildedir:

  1. Basit ve açık bir ipucu
  2. Net bir şekilde tanımlanmış ödül.

Reklam kampanyasında dediği gibi insanlar dillerini dişleri üzerinde gezdirirken dişlerini fırçalamaları gerektiği gözle görünür bir şekilde ortadaydı. Söz konusu reklam insanlarda bir ihtiyaç yaratmayı başardı. İnsanlar dişlerini fırçalamayı unutursa, dişlerinin temiz olması hissini bir ihtiyaç olarak arıyorlardı.

Alışkanlık halini almasını güçleştiren temel faktör

Diş ipi kullanmaya geri dönecek olursak. Diş ipi kullanılmasının bir alışkanlık haline getirilmesindeki temel sıkıntı, hemen kullanımın ardından bir memnuniyetin doğmamasında yatıyor. Ortada net bir şekilde tanımlanmış bir ödül yok. Bu nedenle insanlar diş ipi kullanmanın bir işe yaramadığını düşünüyor.

Beyinlerimiz ne yazık ki 10-20 yıl gibi uzun bir vadede bize yarar sağlayacak bir işlemi alışkanlık haline getirmek üzere tasarlanmamış.

Kendi ödülünüzü kendiniz yaratın

Diş ipi kullanmak dişlerde çürük oluşmasını engeller, dişlerimizin ve gülümsememizin ilerleyen yaşımıza rağmen genç kalmasını sağlar. Aynı zamanda dişlerimizin dökülmesini engeller, diş eti çekilmesini durdurur, yüksek diş tedavisi operasyonu maliyetlerinden ve acısından bizi korur. Diş ipi kullanmak için beynimize küçük bir oyun oynamamız ve bu alışkanlığı kazanmamız gerekiyor.

Bunun için öncelikle kendimiz için diş ipi kullanmayı alışkanlık haline getirecek basit ve açık bir ipucuna ihtiyacımız var. Örneğin her gece yatmadan önce diş ipi kullanmayı deneyebilirsiniz. Ardından net bir şekilde tanımlanmış ödül bulmaya geliyor sıra. Bu noktada diş ipinin hoş bir aroması olmasını tercih edebilirsiniz. Çocuklara bu alışkanlığı kazandırmak için ise diş ipi kullanılan her gün için çocuğunuzun odasındaki takvime bir adet çıkartma yapıştırmak uygun bir çözüm olabilir.

Yapılacaklar listesi…

Bir ipucu yaratabilirsiniz! Boş bir post-it alıp aynaya yapıştırabilirsiniz, bu bir ipucu olacak; post-it’in üzerine “Diş ipi kullan” yazmayın bu çok otoriter ve disiplinli bir çağrışım yaratacaktır. Halbuki sadece boş post-it’i gördüğünüzde içten içe diş ipi kullanmanız gerektiğini bileceksiniz.

Basitleştirin! Her yere diş ipi yerleştirin. İşyerindeki masanızın çekmecesinde, spor çantanızda, otomobilinizde, laptop çantanızda ve yanınızda taşıdığınız çantada; kısacası her yerde taşıyın. Gece yatmadan önce yorgun olduğumuz için diş ipi kullanmaya üşenebiliriz. Fakat gün içerisinde diş ipinin bir ihtiyaç olduğunu hatırlayıp en yakın yerdeki diş ipinizi alıp kullanın. Günde bir defa zamandan bağımsız olarak diş ipi kullanmanız ara yüz temizliğiniz için yeterli olacaktır, bu rutini gün içinde herhangi bir ara hallettiğinizde gece uykunuzun gelmesi sizin için caydırıcı bir etken olmayacaktır.

Çubuk (çatal) şeklindeki diş ipini kullanın. Sapı diş fırçasına benzeyen ancak ucunda fırça yerine diş ipi olanlarından. Diş ipi kullanmayı tek elle halledilebilecek bir işlem haline getiren bu diş ipleri, özellikle aynı anda birden fazla iş yapmayı sevenler için biçilmiş kaftan. Şöyle düşünün; bir yandan telefonunuzu kurcalarken bir yandan da diş ipi kullanabilirsiniz. Bir diğer güzel yanı ise kürdan kullanmak yerine dışarda bunu kullanmanız daha sağlıklı olacaktır. Yine de bire bir karşılaştırmak gerekirse normal diş ipi ilk tavsiyem olur ama hiç kullanmamaktansa bu diş iplerini öneririm.

Baskıyı azaltın. Diş sağlığı uzmanlarının dediği gibi her gün diş ipi kullanmayın. Zaman zaman söylenen her şeyi birebir yapmak çok zor gelebiliyor. Böylesi durumlarda diş ipi kullanmayı bir alışkanlık haline getirmek de hayli sinir bozucu olabilir. Özellikle çok fazla komut ve tavsiyenin devreye girdiği durumlarda.
Bazen hastalarımıza haftada bir kere diş ipi kullanmalarını söylüyoruz. Sonuçta diş ipini kullandıktan bir ya da birkaç gün sonra yeniden diş ipi kullanma ihtiyacı hissediyorlar. Bir kere diş ipi kullandıktan sonra dişlerinizin birbirinden ayrı olduğu hissini alabiliyorsunuz. Bu da diş etlerinde uyarıcı bir etki bırakıyor. Bu, belirgin ve neredeyse masaja benzeyen his sayesinde diş ipi kullanmak günlük bir ihtiyaç halini alabiliyor.

Diş ipi kullanmak biraz da karınca yuvasını dağıtmaya benziyor. Her gün karınca yuvasını dağıtmak için tekmeleyebilirsiniz. Ancak nihayetinde günün sonunda karıncalar yuvalarını yeniden inşa eder. Diş ipini diş hekiminiz ile randevunuzdan bir hafta önce kullanmaya başlamanız sizi diş eti hastalıklarından, diş çürümesinden ya da diş eti çekilmesinden korumaz. Fakat siz karınca yuvasını her gün tekmelerseniz, bunu yaptığınız her gün dişlerinize yönelik risklerden korunmuş olursunuz.

Yazar

Onur Öztürk

Diş Hekimi - Plusdent

Benzer yazılar

Yorum Yaz

Bu sitede verilen bilgiler tanısal,teşhis veya tıbbi öneri amaçlı olmayıp, bilgilendirme amaçlıdır, sonuçları için hiç bir sorumluluk kabul edilemez. Tedavi edilmesi gereken bir hastalığınız var ise veya olduğunu düşünüyorsanız, konusunda uzman bir hekime başvurunuz. www.onurozturk.com 'da verilen bilgiler hekim muayenesi yerine geçmez. Diş hekimi Onur Öztürk’ e ait olan www.onurozturk.com internet sitesinin tüm hakları saklıdır. Sahibinin izni olmadan siteden hiçbir kopya yapılamaz. Kopyaların kullanımından dolayı sorumlu tutulamaz.